środa, 6 czerwca 2018

Dozór elektroniczny - warunkowe przedterminowe zwolnienie




Sąd penitencjarny może udzielić skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli została wobec niego orzeczona kara nieprzekraczająca jednego roku pozbawienia wolności a skazany nie jest multirecydywistą. Tak jak kara pozbawienia wolności, tak też w zakresie dozoru elektronicznego istnieje możliwość warunkowego przedterminowego zwolnienia.



Sąd orzekając w przedmiocie wniosku o przedterminowe zwolnienie z wykonywania kary w ramach dozoru elektronicznego kieruje się takimi samymi przesłankami jak dla innych kar, określonymi w Kodeksie Karnym. Po pierwsze musi zostać spełniona przesłanka formalna - skazany musi odbyć określoną część kary oraz przesłanka o charakterze materialnym - pozytywna prognoza kryminologiczna. Skazany aby zostać warunkowo przedterminowo zwolniony musi odbyć przynajmniej połowę kary, zaś recydywista – 2/3 . Decydując się na zastosowanie wobec sprawcy przedterminowego zwolnienia sąd wyznacza mu okres próby (Od 2 do 5 lat) i gdy po upływie 6 miesięcy od jego zakończenia nie odwołano przedterminowego zwolnienia karę uznaje się za odbytą w dniu orzeczenia wobec niego zwolnienia natomiast gdy w tym czasie przedterminowe zwolnienie zostało odwołane, ponowne warunkowe zwolnienie może nastąpić nie wcześniej niż po upływie roku od odwołania. Sąd bierze pod uwagę oprócz spełnienia przesłanki formalnej także okoliczności związane z osobą skazanego - jego  postawę, właściwości i warunki osobiste, okoliczności popełnienia przestępstwa oraz jego zachowanie po popełnieniu przestępstwa  i  w czasie odbywania kary polegające w szczególności na prawidłowym wykonywaniu orzeczonych wobec niego obowiązków - składanie niezbędnych wyjaśnień, stawianie się na wezwania sądu i kuratora, utrzymywanie nadajnika w należytym, zdatnym do użytku stanie, umożliwienie wykonania czynności technicznych i kontrolnych.  Wszystkie te okoliczności muszą w przeświadczeniu sądu w wystarczającym stopniu uzasadniać przekonanie, że skazany będzie po udzieleniu przedterminowego zwolnienia z odbywania kary przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa. Wniosek o przedterminowe zwolnienie może oprócz skazanego złożyć także sądowy kurator zawodowy. Rozpoznaje go na posiedzeniu sąd penitencjarny, w którego okręgu skazany posiada miejsce stałego pobytu i uchyla zezwolenie na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, gdy uzna go za uzasadniony. Warunkowe przedterminowe zwolnienie jest niedopuszczalne wobec skazanych odbywających w systemie dozoru elektronicznego zastępczą karę pozbawienia wolności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.

Więcej na temat same dozoru elektronicznego można znaleźć tutaj :

poniedziałek, 14 maja 2018

Prawa zatrzymanego

Zatrzymanie jest środkiem przymusu w postępowaniu karnym polegającym na krótkotrwałym pozbawieniu wolności w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub przeprowadzenia postępowania przygotowawczego. Aby dokonać zatrzymania organy ścigania muszą powziąć uzasadnione przypuszczenie, że dana osoba popełniła przestępstwo. Wyróżniamy dwa rodzaje zatrzymania: zatrzymanie policyjne i zatrzymanie prokuratorskie. Dla każdego z nich muszą zostać spełnione oddzielne przesłanki, aby zastosowanie zatrzymania odbyło się zgodnie z prawem i gdy przestają być one aktualne zatrzymany powinien zostać niezwłocznie zwolniony. Niedopuszczalne jest ponowne zatrzymanie osoby podejrzanej na podstawie tych samych faktów i dowodów. Dla pierwszego z nich oprócz wspomnianego wcześniej uzasadnionego przypuszczenia, że zatrzymany popełnił przestępstwo okoliczności sprawy muszą wskazywać na istnienie uzasadnionego ryzyka ucieczki, ukrycia się, zatarcia śladów przestępstwa albo też nie można ustalić tożsamości zatrzymanego. Te warunki nie muszą być jednakże spełnione w razie wystąpienia przesłanek do rozpoznania sprawy w trybie przyśpieszonym takich jak-ujęcie podejrzanego na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem. Pewne odrębności istnieją także w przypadku przestępstw z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej z osobą podejrzaną. Gdy zachodzi obawa, iż osoba podejrzana ponownie popełni takie przestępstwo policja ma prawo ją zatrzymać(zatrzymanie fakultatywne) natomiast, gdy przestępstwo zostało popełnione przy użyciu broni palnej, noża, lub innego niebezpiecznego przedmiotu policja zatrzymuje osobę podejrzaną(zatrzymanie obligatoryjne). W odróżnieniu od zatrzymania policyjnego, prokuratorskie ma jedynie zabezpieczyć dokonanie przez zatrzymanego określonej czynności procesowej i po jej zakończeniu powinien on zostać natychmiast zwolniony. Przesłankami jego zastosowania jest: istnienie uzasadnionej obawy, że podejrzany nie stawi się na wezwanie w celu przedstawienia zarzutów, ich zmiany lub uzupełnienia, poddania się badaniom i czynnościom określonym w art. 74 §2(oględziny zewnętrzne ciała, badania psychologiczne i psychiatryczne, pobranie krwi), istnienie uzasadnionej obawy, że osoba ta może w inny, bezprawny sposób utrudniać postępowanie bądź też zachodzi wobec niej potrzeba niezwłocznego zastosowania środka zapobiegawczego.



Fakt zatrzymania powinien być stwierdzony w protokole zawierającym imię i nazwisko podejrzanego, przyczynę zatrzymania i przestępstwo, o jakie podejrzewa się zatrzymanego, miejsce zatrzymania oraz co ważne- dokładne, co do minuty określenie czasu zatrzymania, od którego liczy się zagwarantowany konstytucyjnie 48-godzinny okres do zakończenia, którego zatrzymany powinien trafić do dyspozycji sądu wraz z umotywowanym wnioskiem o zastosowanie wobec niego tymczasowego aresztowania  bądź też zostać zwolniony. Odpis takiego protokołu powinien zostać doręczony zatrzymanemu. Osoba zatrzymana powinna zostać poinformowana przez funkcjonariuszy o przyczynach zatrzymania i przysługujących jej prawach. Dokonujący zatrzymania nie mogą odmówić osobie zatrzymanej dostępu do pierwszej pomocy medycznej- życie i zdrowie zatrzymanego jest ważniejsze niż dobro postępowania. Obowiązkiem organu dokonującego zatrzymania jest także obowiązek wysłuchania zatrzymanego, choć ten nie musi skorzystać z tego uprawnienia zachowując milczenie. Zatrzymany ma oczywiście już na tym etapie postępowania prawo do korzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego i może żądać niezwłocznego nawiązania z nim kontaktu oraz do bezpośredniej rozmowy z nim, przy której jednak w wyjątkowych przypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami zatrzymujący może zastrzec, że będzie obecny. Cudzoziemiec ma ponadto prawo do skorzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim oraz do skontaktowania się z właściwym urzędem konsularnym lub przedstawicielstwem dyplomatycznym. O fakcie zatrzymania ma prawo dowiedzieć się rodzina zatrzymanego- policja jest zobowiązana niezwłocznie powiadomić o zatrzymaniu wskazaną przez zatrzymanego ,,osobę najbliższą". Istnieje możliwość podważenia zasadności, legalności lub prawidłowości czynności zatrzymania poprzez złożenie zażalenia do sądu rejonowego, właściwego ze względu na miejsce zatrzymania lub prowadzenia postępowania. Na wniosek zatrzymanego sąd doprowadza go na posiedzenie, na którym rozpoznaje zażalenie, chyba, iż uzna, że wystarczy sama obecność jego obrońcy. Gdy sąd stwierdzi, że zatrzymanie było nielegalne bądź bezzasadne wówczas zarządza natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego, zawiadamiając o tym prokuratora i organ przełożony nad organem zatrzymującym. Gdy natomiast stwierdzi jedynie nieprawidłowości w zatrzymaniu poprzestaje na samym tylko zawiadomieniu. W razie gdy czynność zatrzymania była ,,niewątpliwie niesłuszna" zatrzymany może dodatkowo dochodzić odszkodowania od Skarbu Państwa.

autorem wpisu jest Piotr Gaca student IV roku WPAiE Uniwersytetu Wrocławskiego