wtorek, 9 sierpnia 2016

Cześć I - Dozór elektroniczny - Odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.



Odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeszcze całkiem niedawno znane jedynie z amerykańskich filmów, jest możliwe i coraz częściej stosowane także w Polsce. Zastosowanie elektronicznej „opaski/obrączek” pozwala na odbycie całości jak i jedynie części orzeczonej kary poza zakładem karnym. Oznacza to, iż o zgodę na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego może ubiegać się zarówno osadzony przebywający już w zakładzie karnym, jak również skazany oczekujący dopiero na wykonanie kary i wezwanie do stawienia się w zakładzie karnym celem jej wykonania.

Dzięki zastosowaniu systemu dozoru elektronicznego możliwe jest kontrolowanie tego, czy skazany przebywa w określonym czasie we wskazanym przez sąd miejscu. Jest to tzw. dozór stacjonarny. Mimo przebywania na wolności skazany pozostaje pod stałym nadzorem oraz kontrolą, a złamanie warunków odbywania kary bądź niewywiązywanie się z obowiązków nałożonych na niego przez sąd może skutkować powtórnym zastosowaniem środka izolacyjnego w postaci osadzenia go w zakładzie karnym. Do obowiązków skazanego w trakcie odbywania kary w systemie dozoru elektronicznego należą między innymi ścisłe przestrzeganie ograniczeń w zakresie czasowej i przestrzennej swobody przemieszczania się, odbieranie wszelkich połączeń kierowanych na urządzenie kontrolujące, zgłaszanie wszelkich usterek oraz umożliwienie ich naprawy. Równie ważnym obowiązkiem skazanego będzie także wypełnianie innych pleceń nałożonych przez sąd, jak choćby uczęszczanie na terapię, podjęcie leczenia odwykowego, czy kontynuowanie nauki. Skazany musi oczywiście bezwzględnie przestrzegać porządku prawnego, bowiem każde jego naruszenie może skutkować powrotem do zakładu karnego i faktycznym pozbawieniem wolności.

Uzyskanie zezwolenia sądu na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego nie jest jednak sprawą prostą. Osoba skazana bądź osadzona w zakładzie karnym musi wypełnić szereg warunków formalnych, w celu złożenia wniosku a także przedstawić argumenty i okoliczności, które pozwolą przekonać sąd o zasadności odbywania kary w tej formie, bez uszczerbku dla jej celów resocjalizacyjnych. Należy się więc mocno zastanowić czy skazany chce ryzykować sporządzając wniosek samodzielnie czy też woli skorzystać z asysty obrońcy i zwiększy swoje szanse na uzyskanie dozoru. Więcej o przebiegu postępowania w sprawie dozoru oraz warunkach formalnych wniosku dowiedzą się Państwo w części II. 

Część II - dozór elektroniczny - postępowanie w sprawie zezwolenia na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego.

poniedziałek, 21 marca 2016

Kontrakt menadżerski



Bardzo ważną rolę przy prowadzeniu przedsiębiorstwa odgrywa kontrakt menedżerski, niekiedy zwany też umową o zarządzanie przedsiębiorstwem lub umową o sprawowanie zarządu. Należy on do kategorii umów cywilnoprawnych, w odróżnieniu jednak od niepopularnych „śmieciówek”, kontrakt menadżerski cieszy się prestiżem i dotyczy zazwyczaj wysokich stanowisk kierowniczych. Warto zatem przyjrzeć się jego poszczególnym elementom, aby móc w pełni z niego korzystać i usprawnić w ten sposób funkcjonowanie swojego przedsiębiorstwa.

Na wstępie należy podkreślić, iż zatrudnienie menedżera do zarządzania przedsiębiorstwem na podstawie zwykłego stosunku pracy nie zawsze przynosi oczekiwane efekty. Przepisy prawa pracy usztywniają stosunki pomiędzy pracodawcą i pracownikiem (chronią pracownika jako z zasady słabszego) i w związku z tym uniemożliwiają  w pełni stworzenia sytuacji, w której menedżer będzie dostatecznie zmotywowany. Drugim ograniczającym elementem stosunku pracy są także wynikające z niego układy nadrzędności i podrzędności. Trudno przecież pogodzić podległość służbową z oczekiwaną od menedżera samodzielnością i własną inicjatywą. Ze względu więc na fakt, iż kontrakt menedżerski pozostawia zarządzającemu przedsiębiorstwem znaczną swobodę działania i motywację niezbędną dla wykonywanego stanowiska,  jest on  w danym wypadku rozwiązaniem bardziej dogodnym, niż umowa o pracę.

Warto pamiętać, że różnice pomiędzy kontraktem menedżerskim i umową o pracę są często dla laickiego oka bardzo nieznaczne i trudne do wychwycenia. Podstawowym aspektem odróżniającym te dwa rodzaje porozumień jest, jak już była mowa, kwestia swobody działania. W przypadku umowy o pracę zatrudniony związany jest poleceniami przełożonego natomiast menedżer zatrudniony na podstawie kontraktu jest w wykonywaniu swoich obowiązków samodzielny i nie może pozostawać w dyspozycji zlecającego. Inną istotną różnicą jest także zagadnienie odpowiedzialności. Ryzyko związane z niewykonaniem zadań lub nieosiągnięciem oczekiwanych wyników ponosi w zakresie umowy o zarządzanie menedżer, a nie pracodawca. Należy pochylić się również nad rozwiązaniami przyjętymi w tak istotnej sprawie, jak wynagrodzenie.  Tutaj kontrakt menedżerski niezwiązany jest przepisami prawa pracy i daje pełną swobodę przy ustalaniu zarobku osoby zarządzającej przedsiębiorstwem.   

Stronami kontraktu menadżerskiego są powierzający zarząd firmą oraz menedżer. Właściciel firmy, która ma być zarządzana zobowiązuje się zazwyczaj do wypłaty honorarium, natomiast osoba zatrudniona na podstawie kontraktu menedżerskiego do zarządzania przedsiębiorstwem. Pozostałe postanowienia umowy menedżerskiej zależą od uzgodnienia stron. Art. 3531  kodeksu cywilnego bowiem formułuje zasadę swobody umów, w myśl której strony mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. W kontrakcie menadżerskim często wprowadza się punkty dotyczące obowiązków i uprawnień menedżera, składniki i sposób jego wynagrodzenia,   kryteria na podstawie których ocenia się skuteczność zarządzania, sposoby rozwiązania kontraktu, a także klauzule poufności. 

Cywilnoprawne kontrakty menedżerskie możemy podzielić także na dwie kategorie - umowy dotyczące menedżerów najwyższego szczebla oraz umowy odnoszące się do menedżerów średniego szczebla.  Menedżerowie zatrudnieni na podstawie pierwszego rodzaju umowy, zazwyczaj zarządzają całym przedsiębiorstwem, lub jego wyodrębnioną w umowie częścią.  Często są to członkowie zarządu albo osoby, którym zarząd przekazał kompetencje.  Umowy odnoszące się do menedżerów średniego szczebla natomiast dotyczą zazwyczaj osób, które kierują określoną jednostką organizacyjną spółki, taką jak filia czy oddział.

Autorem jest Jakub Hudský, student prawa na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego

Podstawowe rodzaje spółek w polskim prawie



W polskim prawie występuje klika rodzajów spółek, z których każda ma inną specyfikę, warunki powstania oraz zasady funkcjonowania.  Warto się zatem zapoznać z podstawowymi aspektami każdego typu spółki, aby w przypadku planu prowadzenia własnej działalności, wybrać odpowiednią dla siebie formę. 

Najprostszą formą organizacji działalności gospodarczej jest spółka cywilna. Polega ona na wspólnym prowadzeniu przedsiębiorstwa prze klika osób. W odróżnieniu od spółek prawa handlowego, jest ona regulowana przez przepisy kodeksu cywilnego (art. 860 - 875). Spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej, podmiotami prawa (przedsiębiorcami z własną firmą) pozostają jej wspólnicy;  w związku z tym podlega ona rejestracji w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.  Spółkę cywilną mogą założyć zarówno osoby fizyczne, jak i inne, istniejące już, podmioty gospodarcze.  Powstaje ona w chwili zawarcia umowy, w której wspólnicy zobowiązują się dążyć  do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego (nie koniecznie musi to być działalność zarobkowa).  Umowa powinna być sporządzona w formie pisemnej dla celów dowodowych.  Warto zaznaczyć, że wspólnik nie może rozporządzać udziałem we wspólnym majątku wspólników ani udziałem w poszczególnych składnikach tego majątku, nie może także w czasie trwania spółki domagać się podziału wspólnego majątku.

Spółka jawna jest formą działalności gospodarczej zbliżoną do spółki cywilnej.  Nie posiada ona osobowości prawnej. Spółka jawna powstaje w chwili jej wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego - może być ustanowiona od razu jako spółka jawna lub w wyniku przekształcenia spółki cywilnej bądź handlowej.  W odróżnieniu od spółki cywilnej, spółka jawna nie została uregulowana przez przepisy Kodeksu Cywilnego lecz przez Kodeks Spółek Handlowych.  Umowa spółki powinna być w tym przypadku zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności.  Wymagane jest także ujawnienie w nazwie firmy chociaż jednego nazwiska właściciela spółki. 

Spółka partnerska jest specyficznym rodzajem organizacji działalności gospodarczej, którą tworzą wspólnicy w celu wykonywania wolnego zawodu (adwokaci, doradcy podatkowi, architekci, aptekarze, lekarze etc.). Spółka tego rodzaju, może być  założona przez osoby fizyczne nieposiadające działalności gospodarczej. Umowa konstytuująca spółkę partnerską sporządzana jest w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Spółka nie powstaje jednak w chwili zawarcia umowy, a w chwili uzyskania wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.  Firma, pod którą spółka działa, powinna zawierać przynajmniej jedno nazwisko wspólnika z dopiskiem "i partner", "i partnerzy" lub "spółka partnerska".  W nazwie powinien ponadto zostać określony wolny zawód wykonywany w spółce.
Współwłaściciele spółki partnerskiej odpowiadają solidarnie za zobowiązania zaciągnięte w związku z jej zwykłym funkcjonowaniem. Nie ponoszą oni natomiast odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez innych wspólników.

Spółka komandytowa to forma prowadzenia przedsiębiorstwa, która umożliwia wspólnikom ukształtowanie odpowiedzialności za zobowiązania spółki i właściwe jej prowadzenie. W sposób nieograniczony odpowiada przynajmniej jeden wspólnik (zwany komplementariuszem), natomiast co najmniej jeden wspólnik (komandytariusz) odpowiada w ograniczonym zakresie. Podobnie jak w przypadku wyżej wymienionych spółek, działalność w formie spółki komandytowej podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, po uprzednim sporządzeniu umowy spółki w formie pisemnej.  Spółka komandytowa nie posiada osobowości prawnej, pamiętać jednak należy, że w myśl przepisów Kodeksu Spółek Handlowych przyznano jej podmiotowość prawną. Oznacza to, iż spółka może między innymi nabywać nieruchomości, prawa rzeczowe i zaciągać zobowiązania. Spółka komandytowa prowadzi działalność pod własną firmą, która powinna zawierać nazwisko lub firmę jednego lub kilku komplementariuszy oraz dopisek "spółka komandytowa".

Popularnym podmiotem w obrocie handlowym jest także spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.  Została ona uregulowana przez przepisy Kodeksu Spółek Handlowych.  Najbardziej istotną cechą spółki z o. o. jest wyłączenie odpowiedzialności osobistej wspólników. Wierzyciel może bowiem dokonać egzekucji tylko z majątku spółki i to do wysokości kapitału zakładowego. Umowa spółki z o. o. musi być sporządzona w formie aktu notarialnego i zawiera określenie kapitału zakładowego w minimalnej kwocie 5000zł.  Wspólnicy pokrywają wkład zakładowy w postaci gotówki lub aportów (wkłady niematerialne - prawa lub rzeczy), najniższa wartość udziału wynosi 50 zł. Spółka z o. o. podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, po uzyskaniu którego uzyskuje osobowość prawną.  Warto zaznaczyć, iż kwestia reprezentacji spółki z o. o. znacząco różni się od powyższych przypadków.  W opisywanej spółce ważne stanowisko zajmuje zarząd, który powołuje i odwołuje prezesa prowadzącego firmę.

Najbardziej skomplikowaną formą organizacyjno-prawną przedsiębiorstwa jest spółka akcyjna. W niektórych aspektach może ona przypominać spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, jej minimalny kapitał zakładowy wynosi jednak znacznie wyższą sumę - 100 000zł.  Kapitał spółki podzielony jest na akcje o równej wartości; najniższa możliwa wartość akcji to 1 grosz. Statut spółki akcyjnej  sporządza się w formie aktu notarialnego, podlega ona także wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego.  Od innych rodzajów spółek różni się ona przede wszystkim tym, że może pozyskiwać kapitał na giełdzie papierów wartościowych oraz poprzez obligacje.  Należy zaznaczyć, iż zakres odpowiedzialności akcjonariuszy także rożni się od opisywanych dotąd przypadków.  Zgodnie z Kodeksem Spółek Handlowych nie odpowiadają oni za zobowiązania spółki, a ryzyko ponoszą tylko do wysokości wniesionego kapitału. Akcjonariusze mogą natomiast czerpać ze swoich wkładów zyski w postaci dywidend.  Firma spółki akcyjnej powinna zawierać dopisek "spółka akcyjna".

W polskim systemie prawnym istnieje także spółka komandytowo-akcyjna.  Ta forma prowadzenia działalności gospodarczej charakteryzuje się nieograniczoną odpowiedzialnością co najmniej jednego wspólnika (komplementariusza) za zobowiązania spółki. Ponadto wymagane jest, aby co najmniej jeden wspólnik był akcjonariuszem.  Spółka komandytowo-akcyjna nie posiada osobowości prawnej, Kodeks Spółek Handlowych przyznaje jej jednak zdolność prawną. Minimalny kapitał zakładowy spółki komandytowo-akcyjnej wynosi  50 000zł. Firma tego rodzaju spółki powinna zawierać nazwisko bądź firmę jednego lub kilku komplementariuszy oraz dopisek "spółka komandytowo-akcyjna".   

Autorem wpisu jest Jakub Hudský, student prawa na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego.